1. Ik wil graag, naast mijn vakantie, losse uren opnemen in plaats van hele dagen. Mag dat?
Ja, in principe is dit mogelijk. Vanaf 1 februari 2001 kunnen snipperdagen ook in uren worden opgenomen (ongeacht of je nu wel of niet parttime werkt) tenzij gewichtige redenen zich hiertegen verzetten.De werkgever heeft bijvoorbeeld op een grote klus ingetekend en door jouw afwezigheid kan deze onmogelijk binnen de gestelde termijn af zijn. Vooral als je ook nog tamelijk onverwacht uren op gaat nemen, kan het voorkomen dat hij dan geen toestemming verleent. Het opnemen van snipperuren maakt het verrichten van zorgtaken makkelijker.
2. Wanneer vertel ik mijn werkgever dat ik zwanger ben?
Je bent wettelijk verplicht om uiterlijk drie maanden voor de bevalling aan je werkgever te melden dat je zwanger bent. Eerder hoeft niet, maar het is wel verstandiger om je zwangerschap eerder te melden, bijvoorbeeld na drie maanden. Omdat je zwanger bent, heb je namelijk recht op aanpassingen in je werk, ter bescherming van jou en je kindje, maar je kunt hier pas aanspraak op maken nadat je je werkgever hebt verteld dat je zwanger bent.
Nadat je het hebt verteld, moet je werkgever jou binnen twee weken informeren over de mogelijke gevaren in het werk voor jou en/of je kindje en je laten weten welke maatregelen hij treft om je te beschermen. Met elkaar maak je dan afspraken over aanpassingen in je werk, zoals minder staan, minder tillen en meer pauze. Uitgangspunt is dat je tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding zo veel mogelijk je eigen werk kunt blijven doen, in je eigen functie en op je eigen werkplek.
Uiterlijk drie weken van tevoren moet je laten weten wanneer je je zwangerschapsverlof wilt laten ingaan. Als je het al eerder weet, meldt dat dan zo snel mogelijk, dan kan je werkgever tijdig maatregelen nemen.
3. Ik ben zes maanden zwanger en kan geen sportles meer geven. Mag ik ander werk krijgen?
Het is duidelijk dat je geen sportlessen kan geven. Dit staat echter niet in de weg dat je tijdens je diensturen bijvoorbeeld achter de bar in de kantine gaat werken.In de sportbranche wordt vaak een tweeledige functie op voorhand overeengekomen. De functie van bijvoorbeeld fitness- en aerobicsinstructeur wordt gekoppeld aan andere werkzaamheden. In een dergelijke situatie mag het tijdelijk geen aerobicslessen geven al helemaal geen probleem zijn.
4. Mag mijn werkgever mijn post en e-mail lezen?
Zelfs als er persoonlijk of vertrouwelijk in het briefhoofd staat, is de mogelijkheid om kennis te nemen van dit soort berichtgevingen groot. Tenzij intern door de werkgever richtlijnen zijn gegeven, is het lezen van aan een ander gerichte berichten juridisch niet verwijtbaar. Of het echter fatsoenlijk is, blijft natuurlijk de vraag.Als je écht vertrouwelijke gegevens wilt uitwisselen, doe je er verstandig aan deze direct aan de geadresseerde te doen toekomen. Laat het bericht bijvoorbeeld bij de fax ‘afvangen' of verzend de berichtgeving naar het privé-adres.
5. Hoe lang blijven mijn opgespaarde vakantierechten bestaan?
De zogenaamde verjaringstermijn is verruimd van twee naar vijf jaren. Opgespaarde vakantiedagen verjaren aan het einde van het kalenderjaar van het vijfde jaar na het jaar waarin de vakantiedagen zijn opgebouwd. Deze verlenging maakt het werknemers mogelijk om over een langer tijd vakantiedagen te sparen voor bijvoorbeeld een langdurig verlof.
En hoe zit dat met vakantiedagen die ik overhoud? Vanaf 1 februari 2001 geldt dat tijdens het dienstverband schriftelijk kan worden afgesproken dat bovenwettelijke vakantiedagen kunnen worden afgekocht. Bovenwettelijk zijn de vakantiedagen die de werknemer opbouwt boven het in de wet aangegeven jaarlijkse wettelijke recht op vakantie. Dit recht bedraagt tenminste vier keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Bijvoorbeeld extra dagen die aan oudere werknemers worden toegekend of extra dagen die op grond van de individuele arbeidsovereenkomst en/of CAO bestaan. Ook alle vakantiedagen die in de jaren voor het lopende vakantiejaar zijn opgebouwd, worden als bovenwettelijk aangemerkt. Werkgever en werknemer kunnen dus nu voortaan zelf uitmaken wat er gebeurt met de bovenwettelijke vakantiedagen.
6. In hoeverre mag een werkgever zich bemoeien met mijn privé-leven?
Alleen in uitzonderlijke situaties mag een werkgever de privésituatie van een werknemer in zijn beoordeling betrekken. Zo oordeelde de kantonrechter in Heerlen dat ook al neemt een werknemer bewust onverantwoorde risico's bij privégebeurtenissen, hij hierop niet kan worden aangesproken door zijn werkgever. De werknemer was tijdens carnaval bij zijn vriend in de auto gestapt hoewel hij wist dat deze dronken was en niet over een rijbewijs beschikte. Een ongeval volgde waarbij de werknemer arbeidsongeschikt raakte. De werkgever wilde het loon niet doorbetalen, maar kreeg ongelijk van de kantonrechter: de werkgever mocht zich niet mengen in privé-omstandigheden van de werknemer. Wat een BBB (Bewust Beschonken Bestuurder) al niet teweeg kan brengen!
7. Ik ben ziek gemeld, maar wil wel op vakantie. Hoe zit dat?
Ik ben twee maanden ziek en met instemming van de Arbo-arts en mijn werkgever twee weken op vakantie geweest. Mogen deze weken als vakantiedagen worden afgeboekt?Nee, alleen met instemming van de werknemer kan de opgenomen vakantie daadwerkelijk als vakantie worden aangemerkt. Het is ongeoorloofd als de werkgever eigenmachtig deze twee weken als vakantie afboekt.
8. Wanneer is er sprake van overwerk?
Er is sprake van overwerk als je op verzoek van je werkgever langer werkt dan in je arbeidsovereenkomst of cao is bepaald.Overwerk is dus geen overwerk meer als het een regelmatig terugkerend iets is, bijvoorbeeld vast werk op de maandagavonden. Dit zou moeten leiden tot aanpassing van je arbeidsovereenkomst of het in dienst nemen van extra werknemers. Het overwerk moet met andere woorden een incidenteel karakter hebben. Daarnaast moet duidelijk zijn dat de werkgever opdracht heeft gegeven tot het verrichten van overwerk. In sommige gevallen is het voldoende als de werkgever op de hoogte is van het overwerk en daar niet tegen protesteert. Op eigen initiatief overwerken levert dus niet altijd een vergoeding op.
9. Het gaat financieel slecht met mijn werkgever en nu wil hij mij ontslaan. Wat nu?
Het komt voor dat werkgevers de arbeidsovereenkomst willen beëindigen vanwege bedrijfseconomische gronden. Een schrale troost voor de werknemers die hun baan hierdoor verliezen: als het initiatief van de werkgever afkomstig is, is er in principe altijd recht op een WW-uitkering. Zie voor de precieze voorwaarden ook www.uwv.nl en www.cwinet.nl.
Let op, dit zijn de nieuwe regels die vanaf 1 oktober 2006 van kracht zijn.
10. Hoe kom ik aan de CAO-teksten?
Heel simpel, deze teksten kun je downloaden op onze website. Ook kun je je werkgever vragen om de CAO.
11. Wat is ouderschapsverlof?
Je kunt ouderschapsverlof aanvragen als je voor een wat langere periode meer tijd aan de zorg voor je kind(eren) wilt besteden. De wet Ouderschapsverlof geeft werknemers het recht op dertien weken onbetaald verlof voor de verzorging van kinderen tot acht jaar.
Het verlofrecht bestaat uit dertien keer het aantal arbeidsuren per week. Bij een dienstverband van 24 uur per week geldt de rekensom 24 X 13 = 312 uur ouderschapsverlof. Het verlof kan in deeltijd of in voltijd worden opgenomen. Er is in ieder geval een standaardverdeling die de werkgever niet mag weigeren: 50% procent verlof en 50% werken gedurende 6 maanden. Je werkt dan de helft van je normale arbeidstijd per week.
Als je ouderschapsverlof wilt opnemen, moet je tenminste twee maanden voor de beoogde ingangsdatum de werkgever schriftelijk laten weten dat je gebruik wilt maken van het recht op ouderschapsverlof. In het verzoek doe je een voorstel over de duur en de verdeling van het verlof.
Omdat een en ander wettelijk is vastgelegd, kan de werkgever het verzoek niet weigeren. Opnemen van ouderschapsverlof mag nooit een reden zijn om je te ontslaan. Wel kan de werkgever tot vier weken voordat het verlof ingaat een andere spreiding van de werkuren voorstellen. De werkgever moet hiervoor wel een zwaarwegend bedrijfsbelang hebben.
12. Kan ik mijn opgespaarde vakantiedagen omruilen tegen geld?
Ja, in principe mogen extra vakantiedagen voortaan worden afgekocht. Het gaat dan om vakantiedagen boven het verplichte minimum aantal dagen per jaar of om dagen die zijn gespaard in voorgaande jaren. Voorbeeld: Een werknemer met een volledige baan heeft 50 opgespaarde vakantiedagen en wil die verkopen aan zijn werkgever. Hij heeft nog geen vakantie opgenomen dat jaar. Hij kan dan maximaal 50 - 20 (wettelijk minimum) = 30 dagen verkopen.
